کۆمەڵە_رێكخراوی كوردستانی حیزبی كۆمونیستی ئیران
وتاری ڕۆژ

وته‌یه‌ك به‌ بۆنه‌ی ڕۆژی جیهانیی به‌ساڵاچووان

دۆینێ ههینی یهكهمی ئۆكتۆبر، بهرابهر لهگهڵ ٩ی ڕهزبهر، ڕۆژی جیهانیی بهساڵاچووان بوو. كۆبوونهوهی گشتیی ڕێكخراوی نهتهوهیهكگرتووهكان، له١٤ی دێسامبری ١٩٩٠ ئهم ڕۆژهی بهم ئامانجهدیاریكرد تا دهوڵهتهكان و میدیاكان لهئاستی جیهاندا ستایشی دهستكهوتی هاووڵاتییانی بهساڵاچوو بكهن، كێشهو گیروگرفتهكانیان تاوتوێ بكهن و ڕێگاچارهیان بۆ بدۆزنهوه‌. ههموو ساڵێ تهوهرێك بۆ ئهم ڕۆژهدیاری دهكرێت. تهوهری ئهمساڵدهستڕاگهیشتنی عادڵانهی ههموو تهمهنهكان بهدیجیتاڵدیاری كرابوو.

لهئێستادا جهمعییهتی جیهان نزیك به٧ ملیارد و ٩٠٠ ملیۆن كهسهكهبهپێی بهرئاوردهكان نزیك بهیهك ملیارد كهس تهمهنیان سهرووی ٦٥ ساڵه، واتهبهساڵاچوو بهئهژمار دێن. لهو جێگهوهكهسهرمایهداران تهنیا بیر لهبهرههمهێنانی كاڵا و خزمهتگوزاری و قازانج دهكهنهوه، بهساڵاچووان لهڕوانگهی ئهوانهوهكهسانێكی بێكهڵك و ههزینهههڵگر بهحیساب دێن. خاوهنانی سهرمایه لهبریتانیابۆ چهندین دهیهناویههندیاندهستیان لهسهر كرێكاران دانابوو.  كاتێك ئهم دهستهنهیدهتوانی بۆ ئهوان سهروهت و خزمهتگوزاری بخوڵقێنێت، ئهوانیان وهك بهشێك لهههژاران دهدی و لهباشترین حاڵهتدا ئهوانیان بهكهسانی جێی بهزهیی لهقهڵهم دهدا. لهسهر بنهمای ڕوانگهی سهرمایهداران، كلتوورێكی دژهپیر لهئاستی جیهاندا پێكهاتووهكهلهڕێگهی مهزههب، سیستمی فێركردن و میدیاكان، كۆمهڵی بورژوازیی تهنیوهتهوه‌. سووكایهتی بهپیران و بایهخ نهدان بهوان لهههموو كۆمهڵێكی سهرمایهداریدا دهبیندرێت. پیرئازاری لهههموو وڵاتهكاندا كهم و زۆر بوونی ههیهو بهردهوام بهساڵاچووان لهدهروونهوهئازار دهدات. ئهم فاكتۆرانهلهپهنا تهمهنهوهبووهتههۆی ئهوهیكهبهساڵاچووان لاواز بن و لهبهرامبهر نهخۆشییهجۆراوجۆرهكاندا زهربهههڵگر بن. ئهم واقعییهتهلهسهردهمی كۆرۆنادا به باشترین شێوهخۆی نیشان دا. لهگشت وڵاتهكان بهساڵاچووان یهكهمین قوربانیانی ویرووسی كۆرۆنا بوون و كۆویدی ١٩ بوو بههۆی گیان بهختكردنی سهدان كهس لهوان و مووچهی خانهنشینی و بیمهی ئهوانهی وا كهسیان نهبوو بۆ دهوڵهتهكان مایهوه‌. كۆرۆنا بهساڵاچووانی كرێكاری ههژارتر كرد.

لهسهردهمی ئاسایی و غهیرهكۆرۆناییشدا بهساڵاچووانی توێژهكهم داهاتهكان و بهتایبهت بهساڵاچووانی چینی كرێكار، ههمیشهبهشێك لهههژاران و تهنگدهستان بوون و بهردهوام لهبهرامبهر نهخۆشیهكاندا لاواز بوون. ئهم بابهتهلهوڵاتانی وهك ئێرانی  ژێر دهسهڵاتی كۆماری ئیسلامی بهرچاوتر لهشوێنهكانیتره‌.

ژمارهیهك لهبهرپرسانی ڕژیم دانیان بهوهداناوهكه٥٥ لهسهدی بهساڵاچووان، بهتایبهت لهئاواییهكان، لهپشتیوانیی دهوڵهت و بیمهكۆمهڵایهتییهكان بێبهرین. بهپێی زانیاریی میدیاكانی ناوخۆ كرێكارانێك كهپاش ساڵیانێكی دوورودرێژ كار كردن، خانهنشین بهحیساب دێن و لهسازمانی تهئمینی ئیجتماعی حقوق وهردهگرن لهباشترین حاڵهتدا داهاتی مانگانهیان ٤ ملیۆن تمهن، واتهسێ بهرابهر لهژێر هێڵی ههژاری دایهو ههتا ئهم دوایانهش خهرجی ١٠ ڕۆژی مانگێكی دابین دهكردن. بهڵام لهئێستادا لهگهڵ گرانیی بهردهوام و سهرسووڕهێنهر، خهرجی ههر ئهم ١٠ ڕۆژهش دابین ناكات. ئهم باروودۆخهكارهساتبارهبووهتههۆی ئهوهیكهبهساڵاچووانی تهنانهت سهرووی ٨٠ ساڵیش ناچار بن پیشهكانی پێشوویان بهحقوق و حهقدهستی كهمترهوهدرێژهپێبدهن و یان لهپیشهتازهكاندا خهریكی كاری ئاسایی بن تا حهقدهستێكی مهمرهو مهژی بهدهست بێنن و لهم ڕێگهوهباری گرانی ژیان، بڕێك سووك بكهن. ئهم كهسانهكهبهناچار و نهخوازراو جێگای كرێكارانی لاو دهگرنهوه،بهساڵاچووی كرێكاریان پێ دهوترێت و بهناحهق لهلایهن چهند توێژێكی ناو كۆمهڵگاوه بهردهوامكهوتوونهتهبهر ڕهخنهو سكاڵا. ڕهخنهگران لهبیریان دهچێتهوهكهكۆماری ئیسلامی و سهرمایهداران بهخوڵقاندن و پهرهپێدانی ههژاری بوونهتههۆی ئهوهیكهبهساڵاچووان، كهزۆربهیان نهخۆشن، بهناچار لهسهرما و گهرمادا كار بكهن.

بهساڵاچووانێك كهكۆماری ئیسلامی و خاوهنانی سهرمایهئهوانیان لهتهنگدهستی و لهباروودۆخی نالهبار و نامرۆییدا ڕاگرتووه، بێگومان بهجهستهو دهروونی لاواز و ماندووهوه، دهبنهئامانجی هێرشی دهیان جۆر میكڕۆب و ویرووس. بۆ نموونهبا چاوێك لهباروودۆخی بهساڵاچووان لهسهردهمی كۆرۆنادا بكهین. ڕژیمی ئیسلامیی ئێران هیچ ئامارێكی درووست لهقوربانیانی كۆرۆنا بڵاوناكاتهوه‌‌ و ههربۆیهئامارێك سهبارهت بهقوربانیانی بهساڵاچووش بهخاتری ئهم ویرووسیهقابیلی پێشگیرییه، لهبهردهستدا نییه‌. بهڵام لێرهو لهوێ لهزمانی كاربهدهستانهوهبۆ دهرهوهدزهدهكات كهكۆویدی ١٩ زۆربهی پیرانی كردووهتهئامانج و ڕهوانهیگۆڕستانی كردوون.

بهساڵاچووانێك كهلهگشت كۆمهڵی سهرمایهداری، لهئاستی جۆراوجۆردا، كهوتوونهتهبهر ئازار و له٦٥ ساڵبۆ سهرێ بهداهاتی یهكجار كهمتر لهسهردهمی كار كردنیانهوهژیاون، بهرامبهر بهخاوهنكاران و دهوڵهتهكان دهستیان داوهتهخهبات و ناڕهزایهتی. ئهم كهسانهكهله لایهن ژنان و پیاوانی پێشڕهوهوهپشتیوانییان لێدهكرێت، دهوڵهتهكانیان ناچار كردووهتا ئیمكاناتێك بۆ بهساڵاچووان دابین بكهن و بیانپارێزن. بۆ نموونهژنان و پیاوانی بهساڵاچوو و پشتیوانانیان لهیهكهمی ئۆكتۆبری ٢٠١٩ لهئاستی ههزاران كهسیدا لهشارهگهورهكانی دینا ڕێپێوانیان ئهنجامدا و لهدژیپیرئازاریو كهمتهرخهمیی دهوڵهت و میدیاكان ناڕهزایهتییان دهربڕی. ئهگهرچی ویرووسی كۆرۆنا خۆپیشاندان و ڕێپێوانی ناڕهزایهتیی پیرانی لهزۆرێك لهوڵاتان ڕاگرت، بهڵام ئهم ویرووسهنهیتوانی خانهنشینكراوانی ئێران لهكۆبوونهوهی ناڕهزایهتیی بهردهوام و پهیگیرانهدژبهدهوڵهت لهبهرامبهر مهجلیس و ئیداراتی سازمانی تهئمینی ئیجتماعی، پاشگهز بكات. خواستی خانهنشینكراوان لهخهباتێكدا كهچهند ساڵهدرێژهی ههیه، بردنهسهرهوهی حقوق بهنیسبهت تهوهرۆم و دابین كردنی ژیانێكی شایسته؛ هاوسانسازیی حقوقهكان، چارهسهر كردنی كێشهی بیمهی تهكمیلی، لهبهرچاوگرتنی كارهسهخت و زیانبارهكان لهدیاری كردنی حقوق و بایهخدان بهتهندرووستیی بهساڵاچووانه‌. خانهنشینكراوان بۆ بهرهوپێش بردنی ناڕهزایهتییهكانی خۆیان سێ ڕێكخراویان پێكهێناوهو لهتۆڕهكۆمهڵایهتییهكان كهڵك وهردهگرن. خهباتی ئهوان كهبهشێك لهخهباتی كرێكارانی ئێران بووه، بهدهیان جار كهوتووهتهبهر پهلاماری هێزهسهركوتگهرهكان. دهزگای قهزایی ڕژیمیش لهم بوارهدا چالاك بووهو بۆ كرێكارانی خانهنشینكراوی چالاكی وهك  ئیسماعیل گرامی دهستی داوهتهپهروهندهسازی. بهڵام خانهنشینكراوانی خهباتكار بهبێ هیچ ترسێك لههێزهسهركوتگهرهكان درێژهیان بهخهباتیان داوه، بۆ ئازادیی ئیسماعیل گرامی ههوڵیان داوهو لهخهباتی موعهلیمان، كرێكارانی ههفت تهپه، كرێكارانی پهیمانیی نهوت، گاز و پاڵاوگهكان و باقیی ناڕهزایهتییهدژهدهوڵهتی و دژهسهرمایهدارییهكان پشتیوانیان كردووهو لهلایهن ئهوانیشهوهپشتیوانییان لێكراوهتهوه‌‌. خهباتی یهكگرتووانهی كرێكاران و خانهنشینكراوان سهرهنجام زۆرترین یارمهتی بهباشتركردنی باروودۆخی بهساڵاچووان دهگهیهنێ.

بابەتی پەیوەندیدار

تاوانی کوشتنی خەڵکی زاهیدان فەرامۆش ناکرێت

komalah

لە ١٦هەمین ڕۆژی ناڕەزایەتی و مانگرتنی یەک لە دوای یەک لە ئێران

komalah

دووهەمین مانگرتنی گشتی لە کوردستان سەرکەوتووانە بەڕێوەچوو

komalah

کۆماری ئیسلامی و بەکارهێنانی منداڵان لە سەرکوتکردنی ڕاپەڕینی خەڵکدا

komalah

بانگەوازێک بۆ هێزە پلە نزمەکانی ناو هێزە سەرکوتگەرەکانی ڕێژیمی ئیسلامی

komalah

مانگرتنی بەربڵاو خەونی ئاڵۆزی حکوومەتی ئیسلامی

komalah