پێویستیی پشتیوانی له‌ خواستی ڕێكخراوه‌ سه‌ربه‌خۆ كرێكارییه‌كان سه‌باره‌ت به‌ لانیكه‌می حه‌قده‌ستی ساڵی ١٤٠٠

سهندیكای كرێكارانی شیركهتی واحیدی ئۆتۆبووسڕانیی تاران و دهورووبهر، سهندیكای كرێكارانی شیركهتی كێشت و سهنعهتی نهیشهكهری ههفت تهپه، ناوهندیی پیشهیی موعهلیمانی ئیسلامشار، گرووپی یهكیهتیی خانهنشین كراوان، كۆمیتهی هاوئاههنگی بۆ پێكهێنانی ڕێكخراوهكرێكارییهكان، یهكیهتیی خانهنشین كراوان، شۆرای خانهنشین كراوانی ئێران، یهكیهتیی سهرتاسهریی خانهنشین كراوانی ئێران و كۆمیتهی پهیگیریی پێكهێنانی ڕێكخراوهكرێكارییهكانی ئێران، لهڕێگهی بڵاوكردنهوهی بهیانییهیهك وێڕای شیكردنهوهی باروودۆخی نامرۆڤانهو پانتایی ههژاری و فهلاكهتێك كهلهژێر دهسهڵاتی نیزامی سهرمایهداری دا بهسهر كرێكاراندا سهپاوه، ڕایگهیاند كهحهقدهستی كرێكاران لهساڵی ١٤٠٠دا، نابێ له١٢ و نیو ملیۆن تمهن كهمتر بێت.

لهبهشێك لهو بهیانییهیهدا هاتووهكه‌: “ئاشكرایهكهنابێلانیكهمی حهقدهستی كرێكاران لهههزینهی ژیانی مامناوهندی بنهماڵهیهكی شاری كهمتر بێت. لهسهر ئهم بنهمایهڕێكخراوهسهربهخۆ كرێكارییهكان،لانیكهمی حهقدهستی كرێكارانیان بۆ ساڵی ١٣٩٩ی ههتاوی، ٩ ملیۆن تمهن بهرئاورد كرد و ڕایانگهیاند.  ئهم بڕهپارهیه، ههزینهی مانگانهی بنهماڵهیهكی بهشێوهی مامناوهند ٣ و ٣ دههۆمی كهسی بوو، لهساڵی ١٣٩٩دا. لهسهر ئهم بنهمایهو بهلهبهرچاوگرتنی تهوهرۆمی هاوسارپساو و بهردهوامی ئێستا و تهوهرۆمی ساڵی داهاتوو، لانیكهمی حهقدهستی كرێكاران، لهساڵی ١٤٠٠دا ناتوانێ كهمتر له١٢ ملیۆن و ٥٠٠ ههزار تمهن لهمانگدا بێت  و حهقدهستی لهوهكهمتر لهڕاستیدا، ژیانی كرێكاران و بنهماڵهكانیان لهگهڵ كهموكوڕیی جیدی بهرهوڕوو دهكات و زیانی قورس و قهرهبوونهكراوهلهسڵامهت، خۆراك، دهرمان، پۆشش، مهسكهن، هاتووچۆ و پێداویستییه فهرههنگییهكان دهدات. قهیرانی تهندرووستی لهباروودۆخی نهخۆشیی گشتگیری كۆرۆنادا، كهتهنانهت بهپێی ئامارهڕهسمییهكان، مهرگی دهیان ههزار كهس و تووش بوونی سهدان ههزار كهسی لێكهوتووهتهوهو ههروهها  ههزینهی كهڵانی سهرچاوهگرتوو لهم نهخۆشییه، زهروورهتی خهبات بۆ لانیكهمی حهقدهستی گونجاوی گرینگتر كردووه‌‌. بهلهبهرچاوگرتنی تهوهرۆمی بهردهوامی ئێستا، كرێكارانی وشیار و ههڵسووڕاوانی كرێكاری، خوازیاری ئهوهن كهدیاری كردنی لانیكهمی حهقدهستی ساڵانهی كرێكاران، لانیكهم ههر ٦ مانگ یهك جار ئهنجام بدرێت و لهگهڵ سهبهدی مهعیشهتیی ڕاستهقینهی بنهماڵهكان هاوئاههنگ بكرێت“.

ڕێكخراوهكرێكارییهكان، بهپێی ههڵسهنگاندیی بابهتیی ههزینهی ڕاستهقینهی سهبهدی مهعیشهتی بنهماڵهكرێكارییهكان، لهسهر حهقدهستی ١٢ ملیۆن و ٥٠٠ ههزار تمهن لهمانگدا، وهك بنهمای لانیكهمی حهقدهستی كرێكاران لهساڵی ١٤٠٠دا پێداگرییان كردووه‌. لهباروودۆخێكدا كه‌ “محهممهد ڕهزا تاجیك، یهكێك لهنوێنهرانی ڕێكخراوهكرێكارییهكانی سهربهدهوڵهت لهپهیوهند لهگهڵ ڕهوتی وتووێژهكان لهسێههمین دانیشتنی كۆمیتهی حهقدهستی شۆرای باڵای كار دهڵێ كه:‌ “لهباروودۆخێك داین كه تهنانهتزیاد كردنی ١٠٠ لهسهدیی حهقدهستی كرێكارانیش ناتوانێ، حهقدهستهكانیان بگهیهنێتههێڵی ههژاری، لهباروودۆخێكدا كهتهنانهت داتاكانی ناوهندی لێكۆڵینهوهی مهجلیسیش نیشانی دهدهن كههێڵی ههژاری، دوو هێندهی حهقدهستهكانه، ڕێكخراوهسهربهخۆ كرێكارییهكان، بهدرووستی حهقدهستی ١٢ ملیۆن و ٥٠٠ ههزار تمهنیان لهمانگدا، وهك بنهمای لانیكهمی حهقدهستی كرێكاران لهساڵی ١٤٠٠دا هێناوهتهگۆڕێ.

بهڵام لهم كێشمهكێشه واقعییه، لهحاڵێك دا كهدهوڵهتی ڕووحانی و سهرمایهداران بهنیازن لانیكهمی حهقدهستی چهند قات ژێر هێڵی ههژاری داسهپێنن و ڕێكخراوهسهربهخۆ كرێكارییهكان، خواستی حهقدهستی ١٢ ملیۆن و ٥٠٠ ههزار تمهنیان لهمانگدا بۆ ساڵی ١٤٠٠ هێناوهتهگۆڕێ، ئاستی حهقدهست چۆن دیاری دهكرێ؟ ئاستی حهقدهست، بێگومان، بهباروودۆخی ڕهقابهت و هێزی كرێكاران و سهرمایهدارانهوهگرێ دراوه‌. كرێكار خاوهنی كاڵایهكهبهناوی هێزی كارهكهی، و كاڵاكهی دهفرۆشێ. ئهوكات ئهوهیكههێزی كار لهبهرامبهر چ حهقدهستێكدا دهفرۆشرێ، خۆی بهدوو هۆكاری گرینگهوه‌‌ گرێ دراوه‌. یهكهم ئهوهیكهباروودۆخی بازاڕی كار چۆنه، لهحاڵی ڕهونهق دایهیان ڕكوود، داواكاری بۆ هێزی كار زۆرهیا كهمه؟ بهڵام هۆكاری دووههم لهدیاری كردنی ئاستی حهقدهستدا كهئهساسیتر و چارهنووس سازتر، ڕادهی یهكگرتوویی و هاوپشتی و توانای خۆڕاگری و خهباتی كرێكارانه‌. واتهئهوهیكهكرێكاران لهبهرامبهر ههوڵی سهرمایهداران و دهوڵهتی پشتیوانیان، كهبهنیازن حهقدهستهكان بگهیهننهخواترین ئاستی خۆی، چهندهدهتوانن خۆڕاگر بن. ئهگهر باروودۆخهكهگونجاو بێت واتهههم داواكاریی هێزی كار لهسهرێ بێت و ههم كرێكاران یهكگرتوو بن و توانای موقاومهتیان بێت، ئهوكات كرێكاران شانسی ئهوهیان دهبێت كهحهقدهستێك وهربگرن كهئیمكانی ئهوهیان پێدهدات لهچوارچێوهی كۆمهڵگای سهرمایهداریدا ژیان بهسهر بهرن و وزهی كار كردن بهدهست بێننهوهو لهچوارچێوهی بنهماڵهشدا، كرێكارانی دواڕۆژ پهروهردهبكهن. بێ گومان ئێستاش لهو حاڵهته‌‌شدا، كهباشترین حاڵهته، حهقدهستی كرێكار دهبێتهئهرزشی هێزی كارهكهی، واتهبهرابهرهلهگهڵ ئهو پێداویستییانهی ژیان كهكرێكاران بۆ درێژهی كار كردن و مانهوهی نهسلهكهیان پێویستییانه‌.

بهڵام ئهو دوو هۆكارهی كهدهبووههۆی ئهوهیكهكرێكار حهقدهستی بهرابهر لهگهڵ ئهرزشی هێزی كارهكهی وهربگرێ، لهدونیای واقعیدا، بهردهوام ئاڵوگۆڕی بهسهردا دێت و زۆر جار بهزیانی كرێكارانه‌. ئهوهزاتی نیزامی سهرمایهدارییهكهلهگهڵ ههر دهورهیهك لهڕهونهق دهكهوێتهدهورهیهكی قهیران و ڕكوودهوهو بهپهرهسهندنی بێكاری و هێتر، ڕقابهت لهناو كرێكاراندا پهرهپێدهدات و ڕادهی موقاومهت و خۆڕاگری لهناو كرێكاراندا كهم دهكاتهوهو حهقدهستهكان دادهبهزن. لهباروودۆخهقهیراناوی و بێسهرهوبهرهیی و گهندهڵیی سهرمایهداریی ئێران، ئهوهیكهكرێكاران بتوانن تهنانهت ئهرزشی هێزی كارهكهیان وهرگرن و پێداویستیهكانی ژیانێكی مرۆیی پێ دابین بكهن، پێویستی بهخهبات و تێكۆشانێكی بهرینه‌. لهم نهبهردهچینایهتییهدا، كرێكاران بهههر ڕادهیهك كههێزی چینایهتی خۆیان یهكگرتوانهتر بێننهمهیدان، دهتوانن بهرهنگاری چینی سهرمایهدار و دهوڵهتی پشتیوانیان ببنهوهو حهقدهستی گونجاو بۆ دابین كردنی ژیانێكی ئینسانییان بهسهردا بسهپێنن. ئهوهیكهئاستی حهقدهستهكان چهندهدهبێت و ئهوهیكهئایا كرێكاران بهڕاستی ئهرزشی هێزی كاری خۆیان، بهپێی دابین كردنی ژیانێكی ئینسانی وهردهگرن، بهكردهوهو لهدونیای واقعیدا، بهر لهههموو شتێك، بههێزی چینی كرێكار و توانای خهباتییان لهگهڵ دهوڵهتی سهرمایهدارانهوهگرێ دراوه‌.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *