جولای 24, 2021
کۆمەڵە_رێكخراوی كوردستانی حیزبی كۆمونیستی ئیران
وتاری ڕۆژ

لاوانی كرێكار ڕێگای ڕزگاربوونیان هه‌یه‌

ئهمڕۆ پێنجشهممه٢٤ی مانگی پووشپهڕ بهرابهر لهگهڵ ١٥ی ژووئیه، بهپێی ڕۆژژمێری ڕێكخراوی نهتهوهیهكگرتووهكان، ڕۆژی جیهانیی كارامهیی لاوانه‌.  ئهمڕۆ بهپێی ئاماری یهكجار ناتهواوی ڕێكخراوی جیهانیی كار (ئای ئێڵ ئۆ) بۆ ٦٤ ملیۆن كرێكاری لاو لهئاستی جیهاندا هیچ پیشهیهك نییهتا تێیدا كارامهیی خۆیان نیشان بدهن و گهشهی پێبدهن. ئهم جهمعییهتهههڵبهت لاوانێكن كهبهپێی ڕاپۆرتی دهوڵهتهكان چالاكانهبهشوێن كارهوهن و نهیانتوانیوهلهحهفتهدا ١٣ سهعات كار بهحهقدهستهوهبهدهست بێنن. لههێندێك لهوڵاتهكان بهپێی ئاماری ههر ئهم ڕێكخراوه١٤٥ ملیۆن لاوی لهسهر كار، نوقمی ههژارین. “گای رایدێرسهرۆكی گشتییئای ئێڵ ئۆ، بهپێی ئامارێك كهدهوڵهتهكان دهیخهنهئیختیاریهوه، ڕایگهیاندووهكه لهههر ٥ لاو یهك لاو، بهئیمكاناتی پهروهردهو دامهزران دهستیان ڕاناگات و تهنانهت لهفێركاریی ئاساییش دوورن. لهو نێوهدا ژنان سێ چوارهمی ئهم جهمعییهته مهحروومه‌‌ پێكدێنن. ئهم كرێكارهلاو و بێبهشانهبهرههمی سیستمی قهیران لێدراوی سهرمایهدارین كهتهنانهت ویرووسێكی بۆ كۆنتڕۆڵ نهكراوه‌. لهماوهی یهك ساڵ و ٧ مانگی ڕابردوودا پتر له٤ ملیۆن كهس بوونهتهقوربانیی كۆویدی ١٩ كهزۆربهیان باوك و دایك و كهسوكاری ئهم كرێكارهلاوانهبوون كهههمووی ئهوانهداواهاتی ئابووری، كۆمهڵایهتی و كلتووریی ئهم باروودۆخهخۆفناكهیهكهداسهپێندراوه‌‌.

ئهم دیمهنهكاتێك خۆفناكتریش دهبێت كهدهگاتهوڵاتانێكی وهك ئێرانی ژێر دهسهڵاتی كۆماری ئیسلامی. بهپێی ئاماری ناتهواوی وهزارهتی كاری ڕژیم، ١٧ لهسهدی جهمعییهتی ١٨ تا ٣٥ ساڵ تهمهن لهئێران بێكارن. ئهوانهكهسانێكن كهناونووسیان كردووه، بهڕهسمی بهشوێن پیشهوهن و لهحهفتهدا تهنانهت یهك سهعاتیش كاریان نهكردووهو ئهگهر بێجگهلهئهوهش بێت بێكار بهئهژمار نایهن. ئهوانه‌ ‌ بهشێك لهجهمعییهتی ٢٥ ملینۆنین كهلهژێر هێڵی ههژاریی دان. ئهوانهپهراوێزنشینانن. پێشێلكراوانی دهسهڵاتی ئیسلامی خزمهتكاری سهرمایهن. ئهوانهلهخوێندن و كارئامووزی بێبهرین. كهوابوو ئهگهر پیشهیهكیش بدۆزنهوه، سادهو كاتی دهبێت و پێداویستیهكانیان دابین ناكات. ژمارهی ئهم جهمعییهتهبێدهنگهنزیك بهیهك و نیو ملیۆن كوڕ و كچی لاوهكهلهسهر شهقام و لهمهزرا و لهكارگهو لهناوهندهكانی بهرههمهێنان و خزمهتگوزاریدا بهحهقدهستێكی یهكجار كهمهوهدهست دهدهنهكاری دژوار و تاقهت پڕووكێن و بهم حاڵهشهوهخاوهنكاران ههركات ویستیان دهریان دهكهن. زۆربهی ئهم لاوانهبهشێك لهو ٩ ملیۆن و ٨٠٠ ههزار لاوهن كهلهتهمهنی هاوسهرگیری دان بهڵام بههۆی ئهم زهزعییهتهوهسهڵت ماونهتهوه‌. ئهوانهكهسانێكن كهبههۆی نهبوونی كار لهكوردستان ڕوو لهكۆڵبهری و لهسیستان و بهلووچستانیش ڕوو لهسووختبهری دهكهن و له٢٤ كاتژمێردا دهبنهقوربانیی جهنایهتی سپا و پاسهوانانی سهر سنوور. بهشێك لهوانهڕوو دهكهنهوڵاتانی عهرهبیی كهنداو و یان كوردستانی عێراق و لهوێش بێبهری لهههمووجۆر یاسایهك، لهلایهن خاوهكارانی بێ ویژدانهوهبهتوندی دهچهوسێنهوه‌.

لاوانی كرێكار ئهگهر كارێكیشیان وهگیر كهوێ ڕۆژانهمهترسیی مهرگ و كهم ئهندام بوون بههۆی ڕووداوهكانی شوێنی كار ههڕهشهیان لێدهكات. بهتایبهت ئهگهر ئهفغانستانی بن خوێنیان بهئاسانی لهژێر چنگی مهئموورانی گهندهڵ و خاوهنكارانی جهنایهتكاردا گوم دهبێت.

هێندێك لهلاوانی كرێكار بهتهحهمولی  ههمووجۆرهبێبهشییهك دهچنهزانكۆ و لهلقێكدا درێژهبهخوێندن دهدهن و پاش وهرگرتنی بڕوانامهبههێوای دیتنهوهی كار دهچنهناو كۆمهڵگایه‌‌كی پڕ لهههڵاواردن كهتێیدا دیتنهوهی پیشه، به بوونیپووڵ و پارتییهوهگرێ دراوه‌. ههربۆیهبێ پووڵ و بێ پارتییهكان بهلهشكری چهند ملیۆنیی بێكارانی بێبهری لهبیمهی بێكاری، پهیوهست دهبن. ئهوانیش ههروهك لاوانی بێ داهاتوو و بێ هیوای دیكهئهگهر لهداوی ئێعتیاد نهكهون و یان بهناچار ڕوو نهكهنهلهشفرۆشی، بارگهو بنهیان دهپێچنهوهو خۆیان بهكێو و دهریاكان دهسپێرن تا بهڵكوو لهوڵاتێكدا خۆیان بهسهر ئهم سیستمهدا بسهپێنن. ئهوان ئهگهر شانسیان بێت و لهلایهن قاچاغچیان و یان مهئموورانی وڵاتانی مهسیری تێپهڕین تاڵان نهكرێن و یان نهبنهقوربانیی ئاوی دهریا و لهوڵاتێك وهربگیرێن، ئهوكات لهوێش لهگهڵ گهلێك كێشهی نوێ بهرهوڕوو دهبنهوه‌. ئهوان لهههنگاوی یهكهمدا وهك كرێكاری سادهو بێ ماف لهبازاڕی غهیرهڕهسمیی كاردا و لهلایهن خاوهنكارانێك كهزۆربهیان ئێرانین بهكار دهگیرێن و شیرهی گیانیان دهكێشرێ.

ئاشكرایهكههۆكاری سهرهكیی ئهم ڕهنج و موسیبهت و نههامهتیانهكۆماری ئیسلامی و نیزامێكی دیكتاتۆری و مافییاییهكهئهم ڕژیمهدهیپارێزێ. ڕێگای ڕزگاریی ئهم لاوانهلهههنگاوی یهكهمدا ڕزگار بوون لهچنگ ڕژیمی ئیسلامییه‌. پێویستهئهم بارگهوبنهی نهنگ و جهنایهتهبهزهبری خهبات و شۆڕشی كرێكاران و یهكگرتووانیان تێكهوهپێچرێت. وهدیهاتنی ڕووخانی كۆماری ئیسلامی، كهمێژووش حوكمهكهی دهركردووه، لانیكهم لهمانگی بهفرانباری ٩٦هوهوهك داخوازییهكی گشتی هاتووهتهئاراوهو لهم ماوهیهی دواییشدا كرێكارانی مانگرتووی نهوت، گاز و پێترۆشیمی ئهم داخوازییهیان جارێكیتر بهدهنگی بهرز ڕاگهیاند.

بابەتی پەیوەندیدار

ڕاگه‌یاندنی كۆتایی پلۆنۆمی نۆهه‌می كۆمیته‌ی ناوه‌ندیی كۆمه‌ڵه‌ (ڕێكخراوی كوردستانی حیزبی كۆمۆنیستی ئێران)

rezan

پێویستیی پشتیوانیی سه‌رتاسه‌ری له‌ خۆڕاگریی قاره‌مانانه‌ی خه‌ڵكی خووزستان

rezan

مانگرتنی كرێكارانی په‌یمانیی نه‌وت، گاز و پێترۆشیمییه‌كان، سه‌ركه‌وتن نزیكه‌

rezan

نابێ ڕێگه‌ بدرێت ڕژیمی ئیسلامی خه‌ڵكی مافخوازی خووزستان سه‌ركوت بكات

rezan

كۆماری ئیسلامی و ئێعتیاد له‌ ئێران

rezan

جێخستنی توندوتیژی له‌ناو كۆمه‌ڵگادا

rezan