كۆماری ئیسلامی چ له‌ تووڕه‌یی پنگ خواردووی خه‌ڵكی ئێران ده‌كات؟

بهدوای بڵاوبوونهوهی ههواڵی ساڵانهیڕێكخراوی مافی مرۆڤی ئێرانكهناوهندێكی سهربهخۆی نێونهتهوهییه، ڕۆژی چوارشهممه١٨ی مانگی خاكهلێوه، ڕاپۆرتی ساڵانهی ڕێكخراوی لێبوردنی نێونهتهوهیی بڵاو بۆوه‌. چهند بهشێكی گرینگ لهم ڕاپۆرتهتهرخان كراوهبهڕهنگدانهوهی جیهانیی جهنایاتی كۆماری ئیسلامی و پێشێلكرانی بهردهوامی ماف و ئازادییهسهرهتاییهكانی خهڵكی ئێران.

لهم ڕاپۆرتهدا هاتووهكه‌: ڕژیمی ئێران لهساڵی ٢٠٢٠دا بهشێوهی بهردهوام لهئێعدام وهكچهكێك بۆ سهركوتی سیاسیكهڵكی وهرگرتووه‌. ئهم ڕاپۆرتهوێڕای ئهوهیكهكۆماری ئیسلامی وهك باڵانشینی بهكردهوهدهرهێنانی حوكمی ئێعدام لهئاستی جیهاندا ناو لێدهبات، ئاماژهبهمهحكوومانی دادگا ئاساییهكان دهكات كهلهكاتی ئهنجامدانی تاواندا، تهمهنیان كهمتر له١٨ ساڵ بووه‌.

لهبهشێكی دیكهی ڕاپۆرتهكهی ڕێكخراوی لێبوردنی نێونهتهوهییدا، ئاماژهبهپێشێل كردنی ئازادیی ڕادهربڕین، سهركوتی ناڕهزایهتییهكان و دهستبهسهر كردنی بهرینی ناڕازیان، نهیاران، جیابیران و داكۆكیكارانی مافی مرۆڤ كراوه‌. توندوتیژی و ههڵاواردنی سیستماتیك دژبهژنان و كهمینهقهومی و ئایینیهكان و ههروهها بێسهروشوێن كردن، ئهشكهنجهو باقیی كردهوه دژهمرۆییهكان بهشێوهی بهرین و ڕێكخراو، وێڕای پارێزراویی تاوانباران لهسزا، میحوهرهكانی دیكهی ئهم ڕاپۆرتهن.

هاویشتنی مووشهكی سپا بهرهو فڕۆكهی موسافربهری ئۆكراین لهچوارچێوهی ههوایی ئێران و نهێنكاری و داپۆشینی سهرهتایی ئهم جهنایهتهلهلایهن بهرپرسانی ڕژیم، نموونهیهكی دیكهیهكهڕێكخراوی لێبوردنی نێونهتهوهیی ئاماژهی پێكردووهو لهمبارهوهدهنووسێ: “هێزهئهمنییهكان بهكهڵك وهگرتن لههێزی سهركوت، لهوانههاویشتنی گولـلهی ساچمهیی نووك تیژ، گولـلهی پلاستیكی، گازی فرمێسكڕێژ و سپرێی بیبار، كۆبوونهوهی ئاشتیخوازانهی كهسانی ناڕازی بهبهردانهوهی فرۆكهئۆكراینییهكهیان سهركوت كرد و ناڕازیانیان بهشهق و مشت و كهرهستهی جۆراوجۆر دایهبهر توندوتیژی فیزیكی و دهیان كهسیان بهبێ هیچ هۆكارێك لێ دهستبهسهر كردن“.

لهبهشێكی دیكهی ڕاپۆرتهكهی ڕێكخراوی لێبوردنی نێونهتهوهییدا ئاماژهبهبڵاوبوونهوهی ویرووسی كۆرۆنا كراوه‌. بهوتهی ئهم ڕێكخراوه، نیزامی پزیشكی بههۆی نهخۆشیی گشتگیری كۆویدی ١٩ یهكجار كهوتهژێر گوشارهوهو لانیكهم ٣٠٠ كهس لهكارمهندانی بهشی تهندرووستی بههۆی ئهم پهتایهوهگیانیان لهدهست دا. هاوكات بهرپرسانی ڕژیم ههوڵیان دا ڕێگری لهبڵاوبوونهوهی ڕاپۆرتی سهربهخۆ و ڕهخنهگرتن لهشێوازی بهرهنگاربوونهوهلهگهڵ ئهم نهخۆشیهبكهن. بهرپرسانی وهزارهتی تهندرووستیی ڕژیم لهحاڵێكدا ڕۆژانهئاماری تووش بووان و مهرگی سهرچاوهگرتوو لهكۆرۆنا دهخهنهئیختیار میدیاكانهوهكهگومانی جیدی لهسهر ڕاست بوونی ئهم ئامارانهههیهو ڕێكخراوی نیزامی پزیشكی ئێران ئاماری قوربانییانی سێ تا چوار هێندهی ئاماری ڕهسمی بهرئاورد كردووه‌. لهلایهكی دیكهوهڕهوتی واكسیناسیۆن لهئێران یهكجار خاوهو ڕێبهری كۆماری ئیسلامی ڕۆژی ١٩ی مانگی بهفرانباری ساڵی ڕابردوو، هاوردهكردنی واكسێنی ئامریكایی و بریتانیایی كۆرۆنای بۆ ئێران قهدهغهكرد.

ڕێكخراوی لێبوردنی نێونهتهوهیی لهبهشێكی دیكهی ڕاپۆرتهكهدا نووسیوێتی كهبهرپرسانی زیندان و كاربهدهستانی دادستانی، لهئهنقهست بهندكراوانێك كهبههۆكاری سیاسی زیندانی كراون، لهچاوهدێریی پزیشكی بێبهری دهكهن و مافی تهندرووستیی بهندكراوان لهزۆرێك لهزیندان و گرتووخانهكان ههروا نامرۆڤانهپێشێل دهكرێت و ئهم باروودۆخهئهوانی زیاتر خستووهتهبهردهم مهترسیی تووش بوون بهنهخۆشیی كۆویدی ١٩.

لهم ڕاپۆرتهدا، موحاكمهی نادادپهروهرانه، بڵاوكردنهوهیئیعترافاتی ئیجباریی ژێر ئهشكهنجه‌” لهسهدا و سیما، دهستبهسهر كردنی بهرین، بێسهروشوێن كردن و ئهشكهنجه، وهك نموونهبهرچاوهكانی پێشێلكاریی مافی مرۆڤ لهلایهن كۆماری ئیسلامی، ئاماژهی پێكراوه‌. ڕاپۆرتهكهلهدرێژهدا دهنووسێ: بهرپرسانی ڕژیم، زۆرێك لهدهستبهسهركراوان، بهڕاگرتنیان لهشوێنی نامهعلووم و زانیاری نهدان بهبنهماڵهكانیان، بێسهروشوێنیان دهكهن.

كۆماری ئیسلامی زانیاریی وردی سهبارهت بهگیان بهختكردووانی خهزهڵوهری ٩٨ بڵاو نهكردووهتهوه‌. لهمبارهوهجێگری پارلهمانی وهزیری ناوخۆی ئێران وێڕای ڕهت كردنهوهی بهرپرسایهتیی كارگێڕانی ڕژیم لهكوشتاری ناڕازیان خهزهڵوهری ٩٨ وتی كهئهم كوشتاره‌ “بهئامانجی بهرهنگاربوونهوهلهگهڵ ئهرازێل و ئهوباشئهنجام دراوه‌. ههڵبهت پێشتریش خامنهیی گیان بهختكردووانی خهزهڵوهری ٩٨ی به‌ “ئهشرارناو لێبردبوو.

ئهوهیكهلهڕاپۆرتی لێبوردنی نێونهتهوهییدا هاتووهو لێرهدا ئاماژهبهچهند بهشێكی كرا، بۆ خهڵكی ئێران و تهنانهت بۆ نهسلی لاو، كهلهنزیكهوهشایهدی جهنایاتی ڕژیمی ئیسلامی لهماوهی ٤٢ ساڵی ڕابردوودا نهبوون، هیچ تازهییهكی نییه‌. پهیوهندیی خهڵكی ئێران لهگهڵ ڕژیمی ئیسلامی بهردهوام ههر بهم شێوهیهبووهو ئهم ڕژیمهتهنیا لهڕێگهی بهڕێوهبردنی سیاسهتی سهركوت و پێشێلكردنی ماف و ئازادییهكانی خهڵك لهسهر پێ ماوهتهوه‌. بهڵام سهرهڕای ئهوه، بڵاوبوونهوهی ئهم جۆرهڕاپۆرتانهلهلایهن ڕێكخراو و ناوهندهنێونهتهوهییهكان یهكجار بهجێیهو ڕۆڵێكی گرینگی لهبهڕۆژ كردنهوهی بیروڕای گشتی جیهان سهبارهت بهماهییهتی ڕژیمی ئیسلامی لهئێران ههیه‌.

بهڵام ئهمڕۆ بهتایبهت توندبوونهوهی گوشار و ههوڵی سهركوتگهرانه، نهلهبههێزبوونی ڕژیمهوه، بهڵكوو لهگهشهو پهرهسهندنی ناڕهزایهتی خهڵكهوهسهرچاوهدهگرێت. خهڵكی ناڕازی و مافخواز و ستهملێكراو و چهساوه، چیتر بهم ههوڵانهچاوترسێن نابن. پهرهسهندنی خهباتی كرێكاران، خانهنشینكراوان، موعهلیمان، دایكانی جهرگ سووتاو و باقیی جهماوهری خهڵكی ئێران، لهم مانگانهی دواییدا، سهرهڕای باروودۆخی كۆرۆنایی، سهلمێنهری ئهم حهقیقهتهیه‌. ئهگهرچی سهركوت لههێندێك قۆناغدا ههنگاوێك پاشهكشهبهخهڵك دهكات، بهڵام بهسێتنهبابهتییهكانی ههڵچوونی تووڕهیی جهماوهر بههێزتر دهكات و سهرهنجام وهكپشكۆی ژێر خۆڵهمێشخهباتی جهماوهری و مافخوازانهدهگهشێنێتهوه‌. بێگومان، ئهم خهباتهش بهڕووخاندنی كۆشكی زوڵم و ستهمی كۆماری ئیسلامی، بهستێنی دامهزراندنی كۆمهڵگای ئازاد و بهرابهری سهرچاوهگرتوو لههێزی ڕێكخراو و یهكگرتووی جهماوهری كرێكار و زهحمهتكێش، ئامادهتر دهكات.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *