كرێكارانی شیركه‌تی زۆغاڵ سه‌نگی كرمان به‌ته‌نیا نین

٣ ههزار و ٥٠٠ كرێكاری شیركهتی زۆغاڵ سهنگی كرمان لهشارهكانی كرمان، راوهر، كوهبان و زهرهند لهئهوهڵی مانگی گوڵانهوهلهناڕهزایهتی بهپێڕانهگهیشتن بهخواستهكانیان دهستیان لهكار كێشاوهتهوه‌. ئهوان خوازیاری بهكردهوهدهرهاتنی گهڵاڵهی كارهسهخت و زیانبارهكان، زیاد كردنی حهقدهست بهپێی پیشهو پێشینهی كار و ههروهها داواكاری ئهوهن كهكرێكاران لهجیات ٢٠ ساڵ، بهپێشینهی ١٥ ساڵ كارهوه، خانهنشین بكرێن. ههروهها كرێكاران لهئاست بڕیاری بهڕێوهبهران سهبارهت بهسپاردنی شیركهت بهكهرتی تایبهت ناڕازین. خواستی ئهم كرێكارانهلهڕاستیدا، خواستی زۆریك لهكرێكارانی مهعدهن و شیركهتهكانی دیكهنوێنهرایهتی دهكات. مهگهر بێجگهلهئهوهیه كه‌‌ خواستی كرێكارانی شیركهتی ههفت تهپه، فوولادی ئههواز، هێپكۆ و ئازهرئاب، دژایهتی لهگهڵ سپاردنی ئهم شیركهتانهیهبهكهرتی تایبهت. ههمووی ئهم كرێكارانهبهئهزموون دیتوویانهكهعاقیبهتی خسووسی سازی ، بێكاری و هاتنهخوارهوهی ئاستی حهقدهستی كرێكاران و دزینی دارایییهكانی شیركهته.‌ ههر وهك بینیان، لهههفت تهپهمڵكهكهشاوهرزیهكانی شیركهت، كهلهڕاستیدا هی كرێكاران بوون، فرۆشران. لێرهشدا دیسان باسهكهلهسهر سپاردنی ئهم مهعدهنانهیهبه‌ “شیركهتی نێونهتهوهیی فوولادی تجارهتی داڵاهۆو بڕیاری دهوڵهتی ڕووحانییهكهبهشێك لهم شیركهتهبخرێته‌‌ “فهرابوورسهوه‌. خودی ئهو شیركهتهسهد لهسهدی هی سندووقی خانهنشینیی فوولادی ئێرانهبهڵام لهو جێگهوهكهدهوڵهت میراتگری سندووقی فوولاده، بهكردهوه، ماهیهتێكی دهوڵهتی ههیهو فرۆشتنی پشكی شیركهتی سهرمایهگوزاریهكهی له‌ “فهرابوورسدا، بهپێی ئهسڵی ٤٤ی قانوونی ئهساسیی ڕژیم لهبوار خسووسی سازیی دامهزراوهكانی سهربهدهوڵهت، ئهنجام دهدرێت. پێشتریش ١٠ لهسهدیشیركهتی سهرمایهگوزاری و تهئمینی ئیجتماعیواته‌ “شستا، خرابووهبازاڕی بوورسهوه‌. دهوڵهتی ڕووحانی بهنیازهتا كۆتایی ساڵسندووقی بازنشهستهگیی كشوهریو ههروهها ژمارهیهك لهشیركهتهكانی سهربهدهوڵهت ڕهوانهی بوورس كات. ئامانجی سهرهكیی دهوڵهتی ڕووحانی بهدهست هێنانی نهخدینهیهبۆ وڵامدانهوهبهخێرایی لهڕادهبهدهری داڕمانی ئابووری لهكۆمهڵگادا. ئهگهرچی ئهندامی كۆمیسیۆنی ئابووریی مهجلیس لهنامهیهكدا بۆ ڕووحانی بهبیانوویدهستپێكردن و تهكمیلی پڕۆژهی ناتهواوی گهشهی ئابووریی وڵاتجهختی كردبۆوهكهخێرایی ببهخشرێ بهپرۆسهی فرۆشتنی پشكی شیركهتهكان به بوورس، بهڵام لهڕاستیدا، داڕمانی ئابووری و دواهاتهكانی سهرچاوهگرتوو لهقهیرانی كۆرۆنا و هاوكات دابهزینی نرخی نهوت لهبازاڕدا و بهرههمهێنانی كهمتر له٢٠٠ ههزار بۆشكهنهوت لهڕۆژدا، هۆكاری سهرهكیی بهكردهوهدهرهاتنی سیاسهتی خێرایی بهخشین بهفرۆشتنی شیركهتهكانهبهبازاڕی بوورس. كرێكاران دیسان ههر بهئهزموون بینیویانهكهبردنی ئهو شیركهتانهبۆ ناو بازاڕای بوورس، هیچ مانایهكی نییهبێجگهلهئهوهیكهژیان و گوزهرانی كرێكاران ببێتهقوربانیی بهرژهوهندی خاوهنانی بهڵگهكانی بوورس.

كرێكارانی زۆغاڵ سهنگی كرمان، لهسهرهتاوه، ناڕهزایهتیهكانی خۆیان، بهبهڕێوهبردنی كۆبوونهوهی چهند ڕۆژهدهستپێكرد. ئهگهرچی كۆبوونهوهكانیان لهباروودۆخێكدا بهڕێوهدهچوو كهسهرانی ڕژیم شهو و ڕۆژ  خۆیان دهخستهبهر كامێراكان و درووشمیپاراستنی گیان و دابین كردنی نانیان دووپات دهكردهوه،  بهڵام لهڕاستیدا نهخهبهرێك لهپاراستنی گیان بوو و نهلهدابین كردنی نان. كرێكاران بهدهیان جار سهردانی بهرپرسانیان كردووهو بهردهوام لهگهڵ وادهو بهڵێنی درۆیین بهرهوڕوو بوونهتهوهو ههربۆیهسهرهڕای مهترسیهكانی نهخۆشیی كۆرۆنا، بهردهوام بهژمارهی بهشداربووانی كۆبوونهوهكانیان زیادی كردووه‌. لهئێستادا ئیتر بنهماڵهی ئهم كرێكارانهششان بهشانی ئهوان لهناڕهزایهتی و كۆبوونهوهكاندا بهشداری دهكهن. ههڵبهت ئهوهش یهكێك لهخاڵهبههێزهكانی ئهم كرێكارهناڕازیانهیه‌. بههۆی ههر ئهم خاڵهبههێزهو گوشاری ناڕهزایهتیی یهكگرتووی كرێكارانهكه‌ “شیركهتی زۆغاڵ سهنگی كرمانقهبووڵی كردووهكهگهڵاڵهی ڕیزبهندیی كارهسهخت و زیانبارهكان كه ساڵی ڕابردوو بهكردهوهدهردههات، پێداچوونهوهی بهسهردا بكاتهوهو نزیك به٥٠٠ ههزار تمهن بهحهقدهستی كرێكاران زیاد بكات. بهڵام ئهم كرێكارانه، بهحهق، خوازیاری ئهوهن كهدوو بهرابهری ئهم بڕهپارهیان پێبدرێ. زۆرێك لهم كرێكارانهكهلهدژوارترین و مهترسیدارترین بهشهكانی ئهم پیشهیهدا كار دهكهن و بهدهیان جار بههۆی نهبوونی ئیمهنی شوێنی كارهوهشایهدی گیان لهدهستدانی هاوكارهكانیان بوون، پاش ١٧ ساڵ كار، بهسهرجهم مهزایاكانیانهوه،نزیك به٣ ملیۆن تمهن وهردهگرن كهتهنانهت بهوتهی بهرپرسانی ڕێكخراوهزهردهكرێكاریهكانیش، ئهو حهقدهستهیهك دووههمی هێڵی ههژاریه‌. لهخۆڕا نییهكهنوێنهری كرێكارانی زۆغاڵ سهنگی كرمان دهڵێ: “كرێكارانێك كهپێشینهی كاریان ههیهو تهمهنیان پتر له٤٠ ساڵهو ههركامیان چهندین منداڵیان ههیه، بهڕاستی ناتوانن بهو ئاستهلهحهقدهست، ههزینهكانی ژیانی خۆیان دابین بكهن“. ههروهها لهدرێژهدا دهشڵێ: “لهههمان حاڵدا قهراردادهكاتیهكان، سهقامگیریی پیشهیی كرێكارانیشی تێكداوه‌. لهوهها باروودۆخێكدا چۆن دهكرێ نیگهرانی ڕۆیشتنی شیركهت بۆ ناو بوورس و ئهگهری خراپتر بوونی ئهمنیهتی پیشهیی و پێشێلكرانی باقیی مافهكانی دیكهی كرێكاران نهبین“.

لهڕاستیدا، باروودۆخی ژیان و گوزهرانی كرێكاران ڕۆژ بهڕۆژ خراپتر دهبێت و هاوكات دهوڵهتی سهرمایهدار و سهمایهدارانی كهرتی تایبهت هیچ دهرفهتێك لهدهست نادهن بۆ ئهوهیكهلهحهقدهستی چهند قات ژێر هێڵی ههژاریی كرێكاران، بپچڕنهوه‌. لهبیرمان نهچووهتهوهكهڕێك لهجهرگهی كوشت و كوشتاری كۆرۆنادا و لهحاڵێكدا كهملیۆنان كرێكار بێكار كرابوون و فڕێ درابوونهسهر شهقامهكان، دهوڵهت و كهرتی تایبهت بهئاشكرا باسیان له‌ “فریزكردنی حهقدهستهكان بۆ ماوهی سێ مانگ دهكرد.

كرێكارانی ناڕازیی زۆغاڵ سهنگی كرمان، ئهگهر نایانههوێ برسیهتیی خۆیان و بنهماڵهكهیان ببینن، هیچ ڕێگایهكیان نییهبێجگهلهدرێژهدانی خهباتهكهیان. بهڵام، سهرهڕای ئهوه، چینی كرێكار لهمهعدهن و كارخانهو ناوهندهكانی دیكهی بهرههمهێنان، نابێ هاوچینهكانیان لهكرمان بهتهنیا بهێڵنهوه‌. سهركهوتنی ئهم كرێكارانهبێ گومان، نهتهنیا سهركهوتنێكهبۆ گشت چینی كرێكار بهڵكوو خۆی خاڵێكی بههێز دهبێت بۆ ڕووبهڕوو بوونهوهكانی ئهم چینهلهباروودۆخی پاش كۆرۆنادا. نابێ لهبیرمان بچێتهوهكهچینی سهرمایهدار خۆی بۆ هێرشی بهربڵاوتر لهدهورهی پاش كۆرۆنادا ئامادهدهكات و نابێ چینی كرێكاریش بهبێ ورهو بهبێ متمانهبهخۆیی پێویست و بهبێ ئامادهكاری، پێ بنێته‌‌ ئهم دهورهیهوه‌‌.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *