کۆمەڵە_رێكخراوی كوردستانی حیزبی كۆمونیستی ئیران
وتاری ڕۆژ

تووندو تیژی دژی ژنان جوورم و جه‌نایه‌ته‌

هه‌ندێك جار لێره‌و له‌وێ ده‌خوێنینه‌وه‌ كه‌ ژنێك ئازاری جنسیی و جسمی كراوه‌ته‌ سه‌ر؛ ئه‌سیدیان پێدا كردووه‌؛ ژنێك خۆی سووتاندووه‌ یا خۆكوژی كردووه‌ و ته‌نانه‌ت ژنانێك له‌لایه‌ن كه‌سووكاری خۆی وه‌ك؛ شوویه‌كه‌ی؛ براكه‌ی؛ باوكی و ته‌نانه‌ت كه‌سووكاری دووری كووژراوه‌.

زوڵم و سه‌پاندنی بێ مافی له‌سه‌ر ژنان نشانه‌ی سیستمی سیاسی گه‌نیو و دواكه‌توانه‌یه‌كه‌ كه‌ له‌سه‌ر ئه‌ساسی هه‌ڵاواردنی جنسییه‌تی؛ چینایه‌تی؛ زمانی و نه‌ته‌وه‌یی؛ ئایینی و عه‌قیده‌تی بوونیاد نراوه‌.

له‌ماوه‌ی چه‌ند سه‌د ساڵی ڕابردوودا و به‌ سه‌نعه‌تی بوونی شێوه‌ی به‌رهه‌مهێنان؛ چوونه‌سه‌روه‌وه‌ی ئاستی شارنشینی؛ په‌ره‌سه‌ندنی مه‌دره‌سه‌ و دانشگاكان؛ په‌ره‌سه‌ندنی كاره‌كانی ده‌ره‌وه‌ی ماڵ؛ چوونه‌سه‌ره‌وه‌ی فه‌رهه‌نگ و په‌یوه‌ندییه‌كان؛ پێكهاتنی دامه‌زراوه‌ سێنفی؛ فه‌رهه‌نگی و سیاسییه‌كان و به‌ تایبه‌ت به‌شداری به‌ربڵاوی ژنان له‌ كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی؛ ژنان كه‌م و زۆر و له‌ته‌واوی دونیادا توانیویانه‌ وه‌ك نیوه‌ی خه‌ڵكی كۆمه‌ڵگا له‌ ته‌واوی مه‌یدانه‌كانی كار و ژیان به‌شداری چالاكانه‌؛ به‌رچاو و كاریگه‌ریان هه‌بێت.

پێشره‌فت و وه‌دیهاتنی مافی به‌رابه‌ری ژن و پیاو له‌ هیچ كۆمه‌ڵگایه‌كدا ئه‌مرێكی ساده‌ وساكار نبووه‌ و هه‌ندێكجار له‌گه‌ڵ به‌ربه‌ره‌كانی به‌ربڵاو و درێژخایه‌ن؛ له‌گه‌ڵ سه‌ختی و تووندوتیژییه‌كی زۆر له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌كان؛ ئامرازی ئایینی و ئاخوونده‌كان و كێشیشه‌كان؛ فه‌رهه‌نگ و كۆمه‌ڵگای پیاو سالار و فه‌رهه‌نگ و بیری دواكه‌وتووانه‌ به‌ره‌وڕوو بۆته‌وه‌ و به‌رده‌وام له‌گه‌ڵی ده‌رگیر بووه‌.

به‌ درێژایی دوو قه‌رنی ڕابردوو و به‌ تایبه‌ت له‌ ماوه‌ی سه‌د ساڵی ڕابردوودا؛ شێوه‌ ی شاره‌كان و تا حه‌دێك ئاواییه‌كان ئاوا گۆڕاوه‌ و میلیۆنها و میلیاردها كه‌س له‌ ژنان وه‌ها له‌ كار و باری كۆمه‌ڵایه‌تیدا به‌شدارن كه‌ ئیتر بێ به‌شداری ژنان زنجیره‌ی كار و ژیان له‌ ته‌واوی شاره‌كان نه‌ ته‌نیا ڕاده‌گیرێت به‌ڵكو ژیان و به‌ڕێوه‌ بردنی كار و باری كۆمه‌ڵگا بێ به‌شداری به‌رچاوی ژنان شایانی وێنا كردن نییه‌.

ژنان ئاوا پێشكه‌وتنێكیان له‌ ته‌واوی مه‌یدانه‌كاندا هه‌یه‌ و له‌ ئاوا تواناییه‌ك و داهێنانێك به‌هره‌مه‌ندن كه‌ له‌ ماوه‌یه‌كی كه‌مدا توانیویانه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی ماڵ؛ خوێندن و هه‌ڵسووڕانی كۆمه‌ڵایه‌تی؛ فه‌رهه‌نگی؛ هونه‌ری و ئابووریدا؛ ڕواڵه‌تی شار و كۆمه‌ڵگا ئینسانیتر و به‌رابه‌رتر بكه‌ن.

له‌ دوو ده‌یه‌ی ڕابردوودا به‌ چالاك بوونی ئینتێرنێت و ڕاگه‌یانه‌ گشتییه‌كان؛ ژنان مه‌جالێكی زۆرتریان بۆ ره‌خسا كه‌ بێ سانسۆری ده‌زگاكانی ده‌وڵه‌تی؛ بێ ئیزن وه‌رگرتن له‌ ئه‌ندامانی بنه‌ماڵه‌ و كه‌سووكار؛ ئه‌وجۆره‌ی كه‌ خۆیان ده‌یانهه‌وێ و ته‌مایولیان هه‌یه‌؛ خواست‌ و ئاره‌زووه‌كانیان بێننه‌ كایه‌وه‌.

دونیای كۆن له‌گه‌ڵ به‌رابه‌ری و عه‌داڵه‌ت سه‌ری شه‌ڕ و ئاشتی هه‌ڵنه‌گرییه‌كی قووڵ و درێژخایه‌نی هه‌یه‌. فه‌رهه‌نگ و كۆمه‌ڵگای پیاو سالار؛ ده‌زگای دین و مه‌زهه‌ب؛ كۆمه‌ڵی به‌ربڵاوی ئاخوونده‌كان و مه‌لاكان كه‌ هه‌ر رۆژ و هه‌ر ساعه‌ت دژی ژنان وه‌ له‌ هه‌ڵخڕاندنی پیاوان به‌ تووتدوتیژی دژی ژنان سه‌رقاڵن؛ فه‌رهه‌نكی ڕوو به‌ له‌ناوچوون و ئاڵووگۆڕ هه‌ڵنه‌گری سه‌ده‌كانی پێشتر كه‌ تووانایی گونجاندنی خۆی له‌گه‌ڵ زه‌روورییاتی سه‌رده‌می نوێ و به‌ تایبه‌ت له‌گه‌ڵ ئازادی و به‌رابه‌ری نییه‌؛ حكوومه‌ته‌كانی دواكه‌وتوو و مه‌زهه‌بی به‌ خۆڕاگری له‌ به‌رامبه‌ر ژنانی به‌رابه‌ری ته‌ڵه‌ب و ئازادیخواز سه‌رقاڵن و به‌ ته‌بلیغ و په‌ره‌پێدانی تووندوتیژی له‌ دژی ژنان خه‌ریكن. خه‌بات بۆ به‌رابه‌ری له‌ نێوان ژن و پیاو؛ خواستی ڕاگرتن و به‌رگرتن له‌ تووندوتیژی دژی ژنان ته‌نیا ئه‌مری ژنانی خۆڕاگر و ئازادیخواز نییه‌ و ئه‌وه ژنانه‌ی كه‌ تووندوتیژی به‌رامبه‌ریان ده‌كرێت؛ خوشكان و دایكان؛ كچان و هاوسه‌رانی ئێمه‌ن و وه‌زیفه‌ی هه‌ر ئینسانێكی شه‌ریف و به‌رابه‌ری ته‌ڵه‌ب و ئازادیخوازو كه‌ له‌ مافی به‌رابه‌ری ژن و پیاو له‌ ڕاگرتنی ئانی و فه‌وری ئه‌م تووندوتیژییه‌ به‌ جۆرم و جه‌نایه‌ت كردنی تووندوتیژی له‌ دژی ژنان پشتیوانی بكه‌ن.

ئه‌م به‌ربه‌رییه‌ت و تووندوتیژییه‌ مانعی پێشكه‌وتن و شیركه‌تی زۆرتری ژنان له‌ كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی نابێت‌ و به‌ هیچ ئاستێك له‌ تووندوتیژی و جه‌نایه‌ت دژی ژنانی كۆمه‌ڵگا به‌ سه‌ده‌كانی تاریك و بێ مافی ته‌واوی ژنان ناگه‌ڕێته‌وه‌.

ژنانی كوردستان لێهاتوویی و تواناییه‌كانی سه‌رسوورهێنه‌ری خۆیان له‌ ته‌واوی مویدانه‌كانی سیاسی؛ موباره‌زاتی؛ فه‌رهه‌نگی؛ خوێندن؛ هوونه‌ری؛ كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووری نیشان داوه‌ و دواكه‌وتووانی مه‌حه‌لی؛ حكوومه‌ته‌ داگیركه‌ره‌كان و جه‌ریاناتی دواكه‌وتوو؛ توانایی و حه‌زفی ژنان و بێده‌نگ كردنی ئه‌وانیان نابێت.

به‌رابه‌ری ژن و پیاو و نه‌بوونی تووندوتیژی دژی ژنان له‌ بنه‌ماڵه‌كان و كۆمه‌ڵگا؛ یه‌كێك له‌ پێوه‌ره‌كانی سه‌ره‌كی و دیاریكه‌ری میزانی سڵامه‌تی و بوونی كه‌رامه‌تی ئینسانی هه‌ر كۆمه‌ڵگایه‌كه‌.

ئه‌ركی پته‌و و فه‌وری ته‌واوی ئینسانه‌كان و نه‌هاده‌ سیاسی؛ كۆمه‌ڵایه‌تی و فه‌رهه‌نگییه‌كانه‌‌ كه‌ به‌ ته‌واوی توانایی خۆیان بۆ پێكهێنانی به‌رابه‌ری ژن و پیاو هه‌وڵ بده‌ن و به‌ یه‌كگرتووترین و به‌هێزترین ده‌نگ؛ تووندوتیژی دژی ژنان مه‌حكووم بكه‌ن و كارێك بكه‌ن؛ هیچ دواكه‌توو و فۆناتیكێك یا به‌ مانای لۆغه‌وییه‌كه‌ی؛ هیچ موته‌عه‌سبێكی تووندره‌و نه‌توانێت له‌ تووندوتیژی و بێ ماف كردنی ژنان به‌ ئاسانی؛ قسه‌ بكات.

بابەتی پەیوەندیدار

یەک لەسەر چواری دانیشتووانی ئێران، دۆسییەی قەزاییان هەيە.

komalah

درووستكردنی سناریۆی نه‌زانانه‌ دژ به‌ چالاكانی مەدەنی سیاسه‌تێكی شكست خواردووه‌

komalah

زیانپێگەیشتوانی شەڕی  کۆنەپەرستانە لە ئوکراین چ کەسانێکن؟

komalah

منداڵان ئاسیب پەزیرترین توێژ له کۆمەڵگای ئێران

komalah

نەشتەرگەری ئابووری، ئاگری ڕق و تووڕەیی خەڵک بڵێسەدارتر دەگات

komalah

خەڵک نەتەنیا لەدژی گرانی، بەڵکوو خوازیاری بەدەستهێنانی سەرجەم مافە پێشێلکراوەکانی خۆیانن.

komalah