بڵێسه‌كانی ئاگری كه‌مپی موریا و ڕیاكاریی سه‌رانی یه‌كیه‌تیی ئۆرووپا

بڵێسهكانی ئاگر، كاتژمێر ٢ی بهرهبهیانی ڕۆژی چوارشهممه١٩ی خهرمانان، بهرابهر لهگهڵ ٩ی سێپتامبر، كهمپی پهنابهرانیموریالهدوورگهیلێسبۆسی یونانی كرد به خهڵووز. ١٣ ههزار پهنابهری نیشتهجێكراوی ئهم كهمپه، كهلهڕاستیدا جێگای ٣ ههزار كهس دهبێتهوه، پاش چهندین ڕۆژ، لهحاڵێكدا كهبهردهوام ئهم بهراوبهریان پێدهكرێ، لهسهرهتاییترین پێداویستیهكانی خۆراك و دهرمان بێ بهرین. ئهم پهنابهرانهههموو ڕێگاكان بۆ دهرباز بوون لهم كارهساتهتاقی دهكهنهوه، بهڵام لهههموو شوێنێك، لهگهڵ گهمارۆی هێزهسهركوتگهرهكان بهرهوڕوو دهبنهوه‌. حهفتهیهك لهمهوبهر بهرپرسانی یونان بههۆی بڵاوبوونهوهی نهخۆشیی كۆرۆنا لهو كهمپهقهرهنتینهیان ڕاگهیاند و ئهوهش بۆ دانیشتووانی ئهم كهمپه، بهمانای دیلیهتی و بهندكرانی واقعی بوو. ههر ئهم بابهتهش ناڕهزایهتی و تووڕهیی زۆرێك لهپهنابهرانی لێكهوتهوه‌. ترس لهو نهخۆشییه، سهرتاپێی ئهم كهمپهی داگرتبوو. بهرپرسانی یونان لهڕۆژی سێشهممه١٨ی خهرمانانهوه، وێڕای پشتڕاست كردنهوهی ٣٦ حاڵهتی كۆرۆنا، ڕایانگهیاند كهیاساكانی پهیوهندیدار بهقهرهنتینهتوندتر دهكهنهوه‌. ئهوهش وڵامی بێبهزهیانهی ئهم بهرپرسانهبوو بهنیگهرانی و دڵهڕاوكهێی زاڵ بهسهر گهورهترین زیندانی پهنابهران لهئۆرووپا.

ساڵانێكی زۆرهكهڕێكخراوهجیهانیهكانی چالاك لهبواری پهنابهریهوهسهبارهت بهباروودۆخی نالهباری كهمپهكانی پهنابهری لهیونان و بهتایبهت كهمپیموریاهۆشداریان داوهو گهلێك ڕاپۆرتیان لهمبارهیهوهبڵاوكردووهتهوه‌. یهك ڕۆژ پاش ڕووداوی ئاگركهوتنهوه لهكهمپیموریا، وتهبێژی ڕێكخراویپزیشكانی بێسنوورڕایگهیاند كه‌ “ناكرێ مرۆڤهكان بۆ ساڵیانێكی زۆر لهناو پیساییدا ڕابگیرێن و لهههموو مافهبهڕهسمی ناسراوهكانیان بێبهری بكرێن و ئێستاش بهبێ هیچ بهرگریهك ویرووسی كۆرۆنایان لهگیانی بهردرێ و ئهوكات چاوهڕێی ئهوهبكرێت كهلهبهرامبهر ئهم باروودۆخهدا بێدهنگ بن“.

ئهوهیهكهم جار نهبوو كهوێنهی وێرانهكانی یونان كهناوی كهمپی پهنابهرانیان لهسهر داناوه، بهلاساریهكی بێوێنهوه، خۆی لهناو میدیاكانهوهدهردهخست. ئهمجارهیان بهڵام بڵێسهسهركهشهكانی ئاگر و پاشماوهئاسنیهكان و خۆڵهمێشی بهجێماوی چادرهسووتاوهكان، یهكجار وهبیرهێنهرهوهی مهیدانهكانی شهڕ بوو. لهئۆرووپا ئهم وێنانهلهسهدهی ڕابردوودا، لهساڵهكانی پاش لهناوچوونی فاشیزمی هیتلێر و تا ڕادهیهك لهبۆمبارانی یۆگسلاوی لهلایهن ناتۆ، دهبیندران كهئێستا بهبیری مێژوو سپێردراون. بهڵام لهئهفریقا و ڕۆژههڵاتی ناوهڕاست، لهعێراق و سووریه، لیبی و یان ئهفغانستان ئهم چهشنهوێنانهبهمێژوو نهسپێردراون و بهردهوام لهلێرهو لهوێ دهبیندرێن. لهو نێوهدا كهمپی پهنابهرانی یونانی ئهندامی یهكیهتیی ئۆرووپا، لهبواری میحنهت و بێ داهاتوویی، لهكهمپهكانی سووریهو عێراق و توركییهو یان لیبی، هیچ كهمتر نییه‌. ههموو ئهو دهیان و سهدان ههزار كهسهی كهلهشهڕی نیابهتی، قهومی و ئایینی و بهتاڵان بردنی دوایین سهرچاوهكانیان، دهرباز بوون، ئهگهر لهكهمپی ئاوارهكانی توركییهبهكۆیلهنهگیرێن و بتوانن خۆیان بگهیهننهیونان، چهند ڕۆژێك بههیوای گهیشتن بهئۆرووپا تێپهڕ دهكهن. بهڵام ئهم هیوایهشیان زۆر زوو مفع دهبێتهوهو سیمی خاردار بهدهوریان دا دهكێشن. لێرهدا دیسان دهبێ وێنهی دهستچن كراوی تێكههڵچوونی نێوان پهنابهران لهگهڵ پاسهوانانی سهرسنووری توركییهو یونان و چاوهدێریی سهرۆكی كۆمیسیۆنی یهكیهتیی ئۆرووپا بهجلوبهرگی جهنگی لهئاسمانهوهو دهربڕینی پیشتیوانی لهدهوڵهتی یونان، دهبێوێنهیهكیئاژاوهگێڕانه‌” لهوان دهربخات تا بهبهرهكهتی ئهم وێنانهبتوانن ههموو یاسا و كۆنوانسیۆنهبهڕهسمی ناسراوهكان پێشێل بكهن و بهشێك لهدانیشتووانی دوورگهكانیسامۆس، چیۆس و لێسبۆس، بۆ بهرهنگاربوونهوهلهگهڵ پهنابهران بێننهمهیدان.

لهئێستادا پاش تێپهڕ بوونی چوار شهو و ڕۆژ، ١٣ ههزار پهنابهر بهبێ هیچ جۆرهسهرپهنایهك، بهبێ هیچ كهرهستهیهكی دهرمانی، بهبێ ئاوی خواردنهوهو خۆراك، لهناو گهمارۆی هێزهئینتزامیهكانی یوناندا شهو و ڕۆژیان پێكهوهگرێ دهدهن. دهوڵهتی یونان بهناردنی هێزی نیزامی  و ماشێنی ئاوپاشی زیاتر، بێشهرمانهپهنابهرانی بهئاگردانی كهمپهكهتۆمهتبار كردووهو ڕایگهیاندووهكهئهوهخهیاڵێكی خاوهكهئهو بهناو ئاژاوهچیانه،پێیانوابێ دهتوانن بهم كارانهیان لێرهدهرباز بن.

بۆ جارێكی دیكه وبۆ چهندومین جار، پهیوهندیی تهلهفونیی سهرۆك وهزیرانی ئاڵمان و سهرۆك كۆماری فهڕانسهو بهرپرسانی یهكیهتیی ئۆرووپا، دهبێ ئهو فریوكاریهگشتییهپهرهپێبدات، كهگۆیا ئهوان بیر لهڕێگاچارهیهك بۆ ئهم كارهساتهدهكهنهوه‌.  گۆیا مرۆڤهبهویژدانهكان لهبیریان چووهتهوهكهئهوان چلۆن گهڵاڵهكانیان، یهك بهدوای یهك، بۆ ڕێگری كردن لهگهیشتنی پهنابهران بهئۆرووپا، بهكردهوهدهردێنن. ههموو چهنهلێدان و ههراوهوریاكهیانبوو بهوهكهڕایگهیهنندهوڵاتی ئۆرووپایی ئامادهن كهچوارسهد منداڵ و تازهلاوی بێ سهرپهرست، بگهیهننهئهو دهوڵاته“‌. لهبیرمان نهچووهتهوه٦ مانگ لهمهوبهریش سهرانی یهكیهتیی ئۆرووپا، لهباروودۆخێكدا كهویرووسی كۆرۆنا لههێندێك لهو كهمپانهزهنگی مهترسیی وهدهنگ هێنابوو، بهدڵئاواڵهیهكی بێوێنهوهبهڵێنیان دا كهههزار و ٥٠٠ منداڵی بێ سهرپهرست لهو كهمپانهوهڕهوانهی وڵاتانی ئۆرووپایی بكهن. پاش چهندین حهفتهمهعلووم بوو كهتهنیا نزیك به١٠٠ كهسیان توانی دهرباز بكهن. لهئێستاشدا كهوێنهی ١٣ ههزار پهنابهر بهلاساریهكی كهم وێنهوهلهناو میدیاكاندا خۆی دهرخستووه، بهنیازن ئهوهبهسهر بیروڕای گشتییدا بسهپێنن كهبیر له‌ “ڕێگاچارهیهكی ئۆرووپاییدهكهنهوه‌. ههڵبهت دهشزانن كهبههۆی بوونی دهوڵهتی ڕاسیستی و دژهپهنابهر لههێندێك لهوڵاتانی ئۆرووپایی ناتوانن بهڕێگاچارهیهكی واحید بگهن، بهڵام لانیكهم لهژێرناویڕێگاچارهی ئۆرووپاییدهتوانن بهئاشكرا كۆمهڵگا فریو بدهن. ڕاگواستنی چوارسهد منداڵی بێ سهرپهرست تهنانهت ئهگهر بهكردهوهش دهربێت، بهمانای ڕهها كردنی ئهو ٤٠ ههزار مرۆڤهی دیكهیهبهحاڵی خۆیان و ئهوهش لهباروودۆخێك دایهكههاوكات ژمارهیهك لهسهرانی یهكیهتیی ئۆرووپا بهههراوهوریایهكی زۆرهوهباس لهبایهخهئۆرووپاییهكان دهكهن كهگۆیا لهباروودۆخی ئێستادا ئهو بایهخانهلهكهمپیموریازهربهیان وێكهوتووه‌. دهبێ بهو ئاژاوهگێڕانهبوترێ كهپێویست نهبوو ڕووداوی ئاگر كهوتنهوهڕوو بدات تا هێندێك لهئێوهیسهرانی یهكیهتیی ئۆرووپا بهوهبگهن كهكهمپی موریا و باقیی كهمپهكانی دیكهی یونان، بێ ڕێزیهبهمافی مرۆڤ و بهههموو بهناو بایهخهئۆرووپاییهكان. بهڵام لهڕاستیدا، سهرانی یهكیهتیی ئۆرووپا چ موعامهلهقیزهونهكهیان لهگهڵ ئهردۆغان و چ بهڕێوهبردنی سیاسهتی پاراستنی قهڵای ئۆرووپاكهیان بهئامانجی لهناوبردنی پهنابهران، گاڵتهكردنهبهههموو بایهخهكانی مرۆڤایهتی و نومایشی بهربهریهتێكهكهنهزمی سهرمایهداری بهسهر جیهانیدا زاڵ كردووه‌. 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *