کۆمەڵە_رێكخراوی كوردستانی حیزبی كۆمونیستی ئیران
وتاری ڕۆژ

به‌یانیه‌ی پلۆنۆمی كۆمیته‌ی ناوه‌ندیی حیزبی كۆمۆنیستی ئێران سه‌باره‌ت به‌ ئاخێزی مانگی خه‌زه‌ڵوه‌ری ٩٨ و دواهاته‌ سیاسیه‌كانی به‌شی یه‌كه‌م

ڕژیمی كۆماری ئیسلامی بهڕاگهیاندنی و ئیجرای هاوكاتی بهرز كردنهوهی قیمهتی بێنزین لهڕۆژی ٢٤ی خهزهڵوهر و خافڵگیر كردنی جهماوهری خهڵك، بهكردهوهبێبهشانی شار و لاوانی وهگیان هاتوو لهههژاری و بێكاریی بهرهو ڕاپهڕین برد تا بهپێی نهخشهی لهپێشدا داڕێژراوی خۆی، ڕاپهڕینهكهیان ههر لهیهكهمین ساتهكانیهوهبهشێوهیهكی خوێناوی سهركوت كات. كۆماری ئیسلامی دهیههویست یهك ڕۆژهئاگری تووڕهیی پنگ خواردووی بێبهشان خامۆش كات و بهقسهی خۆی كۆتایی به‌ “فیتنهی ئاژاوهگێڕانبێنێت. بهڵام خرۆشی ههژارانی پهرواوێزخراو و خێرایی سهراسهری بوونهوهی ئاخێزی خهزهڵوهر، ترسی خستهناو دڵی كۆماری ئیسلامییهوهو لێكدانهوهكانی شێواند و بۆ جارێكی دیكهنیشانی دا كهچ ئاڵووگۆڕێكی قووڵی مێژوویی خهریكهلهئێران دهخوڵقێت. ئاخێزی مانگی خهزهڵوهر و پهرهسهندنی برووسكهئاسای شهپۆلی خرۆشانی ئهو ئاخێزهبۆ زیاتر له١٥٠ شاری ئێران، دیاردهیهكی لهناكاو نهبوو. قهیرانی پێكهاتهیی سهرمایهداری ئێران و دواهاتهوێرانكهرهكانی سیاسهتی نێئۆلیبڕالییئابووری تێكهڵ لهگهڵ دهسهڵاتی ئایین و گهندهڵی و ڕانتخۆری و ههروهها پانتایی بێ وێنهی ههژاری و فهلاكهتی ئابووریی سهپێندراو بهسهر زۆربهی خهڵكی ئێران، زۆر پێشتر بهستێنهواقعیهكانی ئهو شۆڕشهكۆمهڵایهتیهی ئامادهكردبوو. گهڕانهوهی دووبارهو توندتر بوونهوهی گهمارۆ ئابووریهكان، دابهزینی ئهرزشی ڕیال و هاتنهخواری توانای كڕینی كرێكاران و جهماوهری بێبهشی كۆمهڵ، ئهو بهستێنانهی پتهوتر كرد و ڕهوتی ڕوو لهگهشهی مانگرتن و ناڕهزایهتی كرێكاری، خهباتی سهرتاسهری موعهلیمان و خانهنشینان، سهرههڵدانی دووبارهی بزووتنهوهی خوێندكاری و حزووری پڕ جوش و خرۆشی ژنان لهو خهباتهدا، ئیمكانی وهدی هاتنی ئهو ڕاپهڕینهی مسۆگهر كرد.

هێزهسهركوتگهرهكانی ڕژیم بهپێی پیلان و نهخشهی داڕێژراو، بهریان بهههموو جۆر كۆبوونهوهیهكی ناڕهزایهتی و خۆپیشاندانی سهرشهقام گرت و لهزۆربهی ئهو شارانهی كهناوهندی ناڕهزایهتی بوون، ههر لهیهكهمین ساتهكانهوه، شهڕ و ئاڵۆزیی سهرشهقامیان بهسهر ناڕازیاندا سهپاند. لهبهر ئهوهیكههێزهسهركوتگهرهكان لهدهستپێكی ناڕهزایهتیهكاندا، گوللهیان بهسهر سهر و سینگی ناڕازیاندا باراند و جۆگهلهی خوێنیان وهڕێ خست، ناڕازیانیش ڕێگایهكیان بۆ نهماوهبێجگهلهئه‌‌وهیكهبهههر وهسیلهیهك كهلهدهستیان دایهبهرهنگاریان ببنهوه‌. لهحاڵێكدا كهناڕازیان نهپێشكاریهكیان كردبوو و نهئامادهیی ئهوهیان بوو كهبیر لهشهڕی نیهایی بكهنهوه، بهڵام تواناكانی خۆیان لهگرتنهبهری تاكتیكی گونجاودا نیشان دا. لاوانی پڕ جوش و خرۆش بهتاكتیكی بهستنی ئۆتووبان و شهقام و چوارڕاكان، ههوڵیان دا تا پێش لههاتووچۆی خێرای هێزهسهركوتگهرهكان بگرن و لهلایهكی دیكهشهوهبهناڕهزایهتیهكانیان لهشوێنهجۆراوجۆرهكانی شار، هێزی دوژمنیان لێك بڵاو كرد. كاتێك كهناڕازیان لهبهرامبهر دوژمنێك كهشهڕی هاوشێوهی شهڕی نیهایی بهسهر دا سهپاندبوون، خۆیان بێ چهك بینی، بهدهستی بهتاڵ و بهوپهڕی بوێری و فیداكاریهوه هێرشیان كردهسهرناوهندی ئایینی و بانكهكان، كه‌‌ سهمبۆلی دهسهڵاتی ئایین و سهرمایهن، ئاگریان تێبهردان و گۆشهیهكیان لههێزی بهزهبهری شۆڕش بهدوژمنی دژهشۆڕش نیشان دا. لهئاخێزی مانگی خهزهڵوهردا، زۆرتر خهڵكی كرێكار و زهحمهتكێشی پهراوێزی شارهكان ههستان و كرێكارانی ناوهندهگهورهسهنعهتیهكان كهبهخهبات و ناڕهزایهتی خۆیان بهستێنی فیكریی ئهو ئاخێزهسهرتاسهریهیان دابین كردبوو، ئهم جارهیان دهرفهتیان نههێنا كهبهمانگرتنهكانی خۆیان لهناوهندهكانی بهرههمهێنان، بهڕاپهڕینی هاوچینهكانی خۆیان پهیوهست بن و ئهوهش خۆی یهكێك لهكهم و كوڕیهكان و خاڵهلاوازهكانی ئهو ئاخێزهگشتییهبوو. بهڵام چینی كرێكار لهئهزموونی ئاخێزی خهزهڵوهردا بهقهد چهندین ساڵ فێر بوو و ئهو دهرسهی كهلێی وهرگرت، فهرامۆشی ناكات.

ئاخێزی مانگی خهزهڵوهر وهك درێژهدهری ئاخێزی مانگی بهفرانباری ٩٦، بزووتنهوهیهكی مهزنی سیاسی لهپانتاییهكی گهورهتر و بههێزتردا بوو كهههژارانی شار و لاوانی بێكار و پهراوێزخراو، مۆتۆری حهرهكهتهكهی بوون. ئهو بزووتنهوهسهرتاسهریهوهك ههموو بزووتنهوهیهكی بههێزی سیاسی، هاوسهنگیی هێزی بهقازانجی بزووتنهوهی ناڕهزایهتی دژبهڕژیم گۆڕیوهو بهستێنێكی گونجاوتری بۆ پهرهسهندنی خهباتی ئابووری و سیاسی دابین كردووه‌. ئهو ئاخێزهسهرتاسهریهدووبارهڕێگای بۆ گهشهی خهباتی ئابووری و سیاسیی كرێكاران و بزووتنهوهی ناڕهزایهتی خۆش كرد. ئهو ئاخێزهش ههروهك ئاخێزی مانگی بهفرانبار، پهرهسهندنی خهباتی كرێكاران و حهرهكهتهناڕهزایهتیهكانی لێدهكهوێتهوهو نیشانی دهدا كهئهو ئاخێز و شهپۆلهخرۆشانانهچلۆن دهبێته‌‌ بزوێنهری بههێز بۆ خهباتی ئابووری و سیاسی و مهیلی دهروونیی كرێكاران بۆ هاتنهمهیدانی خهبات توندتر دهكاتهوه‌.

ئاخێزی مانگی خهزهڵوهر بۆ جارێكی دیكههێزی خهباتكارانهی شاراوهی لهناوچهپهراوێزنشینهكان بهههموان نیشان دا. ئهو ناوچانهی كهزیاتر بنهماڵهكرێكاریهكان و ههژارانی شار تێیدا نیشتهجێن و لهباروودۆخێكی نالهباری ئابووری و كۆمهڵایهتی و نهبوونی خزمهتگوزاریدا بهسهر دهبهن. بێ گومان ڕهوتی ڕوو لهگهشهی ناڕهزایهتییهكان و مانگرتنهكان لهناوهندهگهورهكرێكاریهكان و بوونی بزووتنهوهی ناڕهزایهتی و ڕۆڵی ههڵسووڕاوانی كرێكاری لهڕێبهری كردنی ئهو ناڕهزایهتیانهدا كهبهدهیان جۆر لهگهڵ ههژارانی پهراوێزنیشینی شارهكان گرێ دراوه، لهخوڵقاندنی بهستێنهزهینیهكانی ئهو شۆڕشهدا كاریگهر بوون. ئهزموونی ئاخێزی سهرتاسهریی مانگی خهزهڵوهر و بهشداریی لاوان و خهڵكی كرێكار و زهحمهتكێش لهو ناڕهزایهتیانهدا دهرخهری ئهو ڕاستیهیهكهئهو ترسهی ڕژیم كهلهڕێگهی ماشێنی سهركوتهوهبهسهر كۆمهڵی دادهسهپێنێ، جێگای خۆی داوهبهتووڕهیی و هاوپشتی و موقاومهت. ئهو گۆڕانكاریهبهستێنێكی گونجاوتری بۆ ههنگاو ههڵێنان لهپێناو پێكهێنانی تۆڕهكانی پهیوهندی و خهباتی ڕێبهرانی مهحهلی و پێكهێنانی ناوهندی جهماوهری و شۆرایی وهك ئۆرگانی خهباتكارانهی گهڕهكهكان، خۆڵقاندووه‌.

ئاخێزی شۆڕشگێڕانهی مانگی خهزهڵوهر و پانتایی ئهو جهنایات و كوشتاره ڕێكخراوهی كههێزه سهركوتگهرهكانی ڕژیم دژبههاووڵاتیانی ناڕازی ئهنجامیان دا، دژایهتیی تاقمی دهسهڵاتداری لهگهڵ خهڵك، ئاشتی ههڵنهگر كردووه‌. سهرانی ڕژیمی ئیسلامی بهئاژاوهگێڕ و شهڕهنگێز ناولێنانی هاووڵاتیانی وهگیان هاتوو لهههژاری و بێكاری و بهتهقهكردن لێیان، ترسی  قووڵی خۆیان لهپهرهسهندن و بههێزتر بوونی ناڕهزایهتیهكان وهدهرخست. ئهو ڕژیمهجهنایهتكارهكههیچ كات ڕهوا نهبووهئهمجارهیان تهنیا بهپشت بهستن بهسهرنێزهو توندوتیژیی تۆخ توانیی درێژهبهدهسهڵاتهكهی بدات.

پاش ئاخێزی مانگی خهزهڵوهر و لهو جێگهوهكهبهكار هێنانی تۆندوتیژیی تۆخ لهههڵسووكهوت لهگهڵ خهڵك، بژاردهی سهرهكیی كۆماری ئیسلامی بووه، ئارایشی سیاسی هێزهكان لهپێكهاتهی ڕژیمدا، نیزامیتر دهبێتهوهو فهرماندهكانی سپا  زیاتر دێنهمهیدان. ئاخێزی مانگی خهزهڵوهر وهك زهنگیمهترسیی شۆڕش، وێدهچێ كێشهكانی نێوان باڵهكانی دهسهڵات لهسهر سازش لهگهڵ ئهمریكا بهمهبهستی كۆتایی هێنان بهگهمارۆكان و پێكهێنانی كرانهوهی ئابووری لهپێناو دهرباز كردنی دهوڵهت لهداڕمانی ماڵی، توندتر بکاتهوه‌‌. ههروهها ئهو بزووتنهوهیه، ڕهوتیلێكبڵاوبوونی ڕێفۆرمخوازانی حكوومهتی توندتر دهكاتهوه‌. بهتوندبوونهوهی قهیرانی ئابووری، چینی مامناوهند كهوهك پێگهی كۆمهڵایهتیی ڕێفۆرمخوازهكانی حكوومهتی بهحیساب دێت زیاتر لێكههڵدهوهشێت و بهشێكیان بهچینهكانی خوارتری كۆمهڵ پهیوهست دهبن.  لهبوار سیاسیهوهلهژێر كاریگهریی ئاخێزهجهماوهریهكان و كهوتنی بۆشایی لهناو ڕێبهریاند، توێژهكانی خوارهوهی ڕێفۆرمخوازانی حكوومهتی كهبهستراتێژی ڕێفۆرمی ڕژیم خۆشباوهڕ بوون بهناڕهزایهتیهكانی ئێستا پهیوهست بوون و بهشێكی دیكهشیان بهرهو ئۆپۆزیسیۆنی بۆرژوا لیبڕاڵی لایهنگری ڕۆژئاوا مهیلیان پهیدا كردووه‌. ئهو گۆڕانكاریانهنیشانی دهدا كهلێكههڵوهشانی پایهكۆمهڵایهتیهكان ڕژیم خێراتر بووهتهوه‌.

ئاخێزی مانگی خهزهڵوهر، لهبوار كۆمهڵایهتیهوه، ستراتێژی سیاسیی ئهو بهشهلهئۆپۆزیسیۆنی بۆرژوازی ئێران كهلهسهر تێپهڕینی ئارام لهكۆماری ئیسلامی پێداگری دهكرد، دایهبهر ڕهخنه‌. ئهگهر ئاخێزی مانگی بهفرانباری ٩٦ بهدرووشمیئیسلاح تهڵهب، ئۆسوولگهرا، ئیتر تهواو بوو ماجهرا، كۆتایی بهدوو دهیهزاڵ بوونی گوتاری ڕێفۆرمخوازانی حكوومهتی به‌‌سهر كهش و ههوای سیاسی ئێراندا هێنا، ئاخێزی مانگی خهزهڵوهریش زهربهیهكی قورسی لهگوتاری تێپهڕینی ئارام و دژایهتی لهگهڵ شۆڕش لهژێرناوی دووری كردن لهتوندوتیژی، دا. ستراتێژی سیاسی و ڕێگاچارهی ئهو بهشهلهئۆپۆزیسیۆنی بورژوازی  لهژێر ناوی بهڕێوهبردنی ڕێفراندۆمی قانوونی ئهساسی و بهڕێوهبردنی ههڵبژاردنی ئازاد، بۆ دهست بهدهست كردنی دهسهڵات لهسهرووی جهماوهرهوه، زیاتر لهجاران كهمڕهنگ بۆوه‌. بهكار هێنانی ئهو ڕادهیهلهتوندوتیژی حاكمانی دین و سهرمایهدژبهناڕهزایهتی ڕهوای ههژاران و لاوانی بێكار و بهكار هێنانی تهنیا گۆشهیهك لهزهبری شۆڕش لهلایهن ناڕازیانهوهدژبهتوندوتیژیی دژهشۆڕش، زیاتر لهجاران پێویستیهكانی ئامادهبوون بۆ تێپهڕینی شۆڕشگێڕانهو كهڵك وهرگرتن لهزهبری شۆڕش بۆ ڕووخاندنی دوژمنی پڕچهك، لهبوار كۆمهڵایهتیهوهدێنێتهئاراوه‌. بهئاشكرا بوونی بنبهستی ستراتێژی تێپهڕینی ئارام، بهستێنهكانی پێشڕهویی ستراتێژی ڕووخاندنی شۆڕشگێڕانهی كۆماری ئیسلامی بهپشت بهستن بهبزووتنهوهی كرێكاری و باقی بزووتنهوهپێشڕهوهكۆمهڵایهتیهكان وهك كردهوهیهكی شۆڕشگێڕانهبۆ لێستاندنهوهی دهسهڵاتی سیاسی و ئابووری لهبورژوازی، زیاتر ئامادهدهبێت.

ئاخێزی مانگی خهزهڵوهر، ههژارانی شار و لاوانی بێكار و پهراوێزخراوی لهشارهگهورهو چكۆلهكانی ئێران، وهحهرهكهت خست. شارهكانی كوردستان و خوزستان كهلهئاخێزی مانگی بهفرانباری ٩٦دا  تا ڕادهیهك لهحهرهكهتی سهرتاسهری جێ مان، لهمانگی خهزهڵوهردا، ههر لهسهرهتاوهبهشێوهیهكی بهرین هاتنهمهیدان. لهكوردستانیش، كردهوهی هێزهسهركوتگهرهكان بۆ خوێناوی كردنی ئهو ناڕهزایهتیانهلهشارهكانی كرماشان، جوانڕۆ، مهریوان، بۆكان وسنه، بۆ جارێكی دیكهبێگانهبوونی سیاسهت و ستراتێژی حیزبهناسیۆنالیستهكانی كوردستانی لهگهڵ خهباتی مافخوازانهی خهڵكی ناوچهكهنیشان دا. لهحاڵێكدا كهخهڵكی زهحمهتكێشی كوردستان بهپانتایی كۆمهڵ نیشانیان دا كهبۆ ڕزگار بوون لهچنگ كۆماری ئیسلامی ڕێگایهكیان جگهلههاوپشتی كردن لهگهڵ بزووتنهوهی شۆڕشگێڕانهی سهرتاسهری بۆ ڕووخاندنی یهكجاری ئهو ڕژیمهلهبهردهست نییه، حیزبهناسیۆنالیستهكان كهلهزۆر پێشترهوهلهگهڵ ئهم ڕژیمهجهنایهتكارهكهوتوونهتهفازی وتووێژ و سازش، لهئێستاشدا چاوهڕوانی دهورهیهكی دیكهن بۆ وتووێژ لهگهڵ ڕژیم و بهكردهوهبهرهو جیا كردنهوهی بزووتنهوهی كوردستان لهگهڵ بزووتنهوهی سهرتاسهری ههنگاو ههڵدێننهوه‌.

ئاخێزی شۆڕشگێڕانهی مانگی خهزهڵوهری ١٣٩٨، خاڵێكی وهرچهخانی دیكهبوو لهخهباتی شكۆداری خهڵكی ستهملێكراوی ئێران لهمهسیری ڕووخاندنی كۆماری ئیسلامیدا. هێزی بزوێنهر و خهباتكاری جهماوهری بێبهشی شار، بههێزتر لهوهبوو كهدوژمنی ڕیزبهستوو بتوانێ بهیهك ڕۆژ سهركوتی كات. ئهو ئاخێزهههر لهماوهی ئهو ٧ ڕۆژهدا، سهركهوتنی مهزنی لهپێناو خهبات بۆ ڕووخاندنی كۆماری ئیسلامی بهدهست هێنا كهبێ گومان حاكمانی دین و سهرمایهلهدواهاتهكانی گیان بهسڵامهت بهدهر نابهن. بێ گومان ئێران ناگهڕێتهوهدهورهی پێش ئاخێزی مانگی خهزهڵوهر.

درێژهی ههیه‌…

بابەتی پەیوەندیدار

زیانپێگەیشتوانی شەڕی  کۆنەپەرستانە لە ئوکراین چ کەسانێکن؟

komalah

منداڵان ئاسیب پەزیرترین توێژ له کۆمەڵگای ئێران

komalah

نەشتەرگەری ئابووری، ئاگری ڕق و تووڕەیی خەڵک بڵێسەدارتر دەگات

komalah

خەڵک نەتەنیا لەدژی گرانی، بەڵکوو خوازیاری بەدەستهێنانی سەرجەم مافە پێشێلکراوەکانی خۆیانن.

komalah

ساڵهاتی دووهه‌م كاره‌ساتی شیمیاباران به‌سه‌ر كۆمه‌ڵه‌دا

komalah

ڕاگه‌یاندنی حیزبی كۆمۆنیستی ئێران سه‌باره‌ت به‌ په‌یوه‌ست بوونی بزووتنه‌وه‌ی دژ به‌ گرانی و بزووتنه‌وه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان

komalah